fbpx
Serce

Czas dla serca – Mierzenie ciśnienia

Chciałabym, aby drugim zadaniem, z którym się zmierzymy w październiku było regularne mierzenie ciśnienia. Najlepiej gdyby odbywało się ono dwa razy dziennie w tych samych godzinach do końca miesiąca. Zdaję sobie sprawę, że dla osób pracujących może być wyzwaniem wygospodarowanie w porannych godzinach dodatkowych 15 minut na zmierzenie ciśnienia, ale po prostu spróbujcie. Wyniki zapiszcie, tak żeby można je było pod koniec miesiąca łatwo porównać. Nie łudźcie się, że je zapamiętacie.

Jakie to może przynieść korzyści?

Zobaczycie jak dużo możecie się w ten sposób dowiedzieć o swoim organizmie. Ja na przykład wiem już dlaczego poranne wstawanie jest u mnie zawsze tak dużym problemem. Dlaczego czasem brak mi zwyczajnie energii? Po prostu mam wyjątkowo niskie ciśnienie. U mnie z reguły wynosi ono około 100/60. Czy Wy też możecie się pochwalić znajomością swojego? Jeśli nie, koniecznie to nadróbcie. Za chwilę napiszę Wam dlaczego mierzenie ciśnienia jest takie ważne, dlaczego tak boimy się nadciśnienia tętniczego, co powinno nas zaniepokoić i sprawić, że skierujemy swoje kroki do lekarza oraz jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w warunkach domowych?

Dlaczego aż tak duży nacisk należy położyć na mierzenie ciśnienia?

Wydawałoby się, że z ciśnieniem tętniczym nie powinniśmy mieć większego problemu. Profilaktyka jest w miarę znana, ciśnienie jest bardzo często mierzone u lekarzy pierwszego kontaktu oraz podczas różnego rodzaju akcji czy happeningów zdrowotnych. Ponadto ciśnieniomierze można łatwo kupić w aptece i pomiary wykonywać samemu w domu. Czy jednak naprawdę robimy to regularnie?

Niestety nie, tymczasem według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) nadciśnienie tętnicze jest wciąż pierwszą przyczyną przedwczesnych zgonów na świecie. Czyli według statystyk najczęściej pozbawia nas życia nie rak, którego tak się boimy, nie jakieś skomplikowane choroby, a tak wydawałoby się powszechne i często bagatelizowane nadciśnienie. Żeby jednak nie było tak pesymistycznie nadciśnienia tętniczego możemy uniknąć, albo opóźnić jego rozwój. Jednak muszę Was zmartwić. Na pewno nie zrobi się to samo i nie obędzie się bez wysiłku. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania nadciśnieniu tętniczemu jest bowiem zmiana stylu życia, a zwłaszcza walka z otyłością i poprawa aktywności fizycznej.

Pomiar ciśnienia

Co na temat wykrywalności nadciśnienia mówią statystyki?

Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) z roku 2019, około 30% osób w Polsce nie wie o swojej chorobie nadciśnieniowej, więc nie może jej skutecznie leczyć. A dlaczego nie wie? Bowiem aż 40% dorosłych w naszym kraju nie zna wartości swojego ciśnienia tętniczego. Tymczasem nadciśnienie jest bardzo podstępną chorobą, bowiem często przebiega w sposób utajony, czyli chory nie odczuwa żadnych objawów, albo odczuwane objawy są tak niewielkie, że łatwo je zbagatelizować. Osoba chora idzie do lekarza dopiero wówczas, gdy następstwa choroby są już wyraźnie widoczne, a wtedy często mamy już do czynienia z powikłaniami. Dlatego, tak ważna jest w tej chorobie profilaktyka, czyli zachowanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie spożycia soli, dbanie o aktywność fizyczną i kontrolne pomiary ciśnienia tętniczego. Dzisiaj skupię się na mierzeniu ciśnienia. Natomiast pozostałe aspekty profilaktyki omówimy w kolejnych wpisach.

Jak wspomniałam nadciśnienie tętnicze bardzo często nie daje żadnych objawów. Czasem nasz organizm może nam sygnalizować, że coś jest nie tak poprzez bóle czy zawroty głowy lub zaburzenia widzenia. Natomiast same objawy nigdy nie są podstawą do rozpoznania nadciśnienia. Żeby postawić diagnozę lekarz potrzebuje tak naprawdę tylko jednego badania – pomiaru ciśnienia krwi. A dokładniej co najmniej dwóch nieprawidłowych wyników uzyskanych podczas dwóch różnych wizyt.

Nadciśnienie tętnicze

Skoro już wiemy dlaczego powinniśmy mierzyć ciśnienie tętnicze, zastanówmy się jak robić to prawidłowo.

Warunki uzyskania wiarygodnych wartości ciśnienia tętniczego

  1. Zastosowanie odpowiedniego ciśnieniomierza
  2. Odpowiednie przygotowanie pacjenta
  3. Prawidłowa technika badania

Odwołując się do punktu pierwszego, PTNT zaleca, aby pomiaru ciśnienia dokonywać za pomocą ciśnieniomierza naramiennego, bowiem wyniki uzyskane za pomocą ciśnieniomierza nadgarstkowego mogą być mniej wiarygodne. Poza tym zaleca się, aby aparat miał certyfikat jakości. Na co jeszcze powinniśmy zwrócić uwagę? Według wytycznych Grupy Roboczej Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ESH) do spraw postępowania w nadciśnieniu tętniczym nie zaleca się wykorzystywania aplikacji mobilnych do pomiarów ciśnienia tętniczego bez wykorzystania mankietu pomiarowego.

Jeśli już mamy wybrany ciśnieniomierz, kolejnym etapem jest przygotowanie do pomiaru nas samych. PTNT podpowiada nam, że na co najmniej 30 minut przed pomiarem nie powinniśmy pić kawy ani palić papierosów. Poza tym, podczas wykonywania pomiarów powinniśmy być w miarę możliwości rozluźnieni. Przed pomiarem powinniśmy odpoczywać w pozycji siedzącej, z podpartymi plecami w cichym, ciepłym pomieszczeniu. Ręka, na której wykonujemy pomiar nie powinna być uciskana ubraniem, za to należy zgiąć ją w łokciu i wygodnie oprzeć tak, aby ramię znajdowało się na wysokości serca.

Pomiary powinno wykonywać się rano i wieczorem o stałych porach, przed przyjęciem leków i przed jedzeniem. Wszystkie wyniki powinny być zapisywane w dzienniczku samokontroli. Jeśli ciśnienie mierzymy po raz pierwszy pomiar powinno się wykonać zarówno na prawym jak i na lewym ramieniu żeby sprawdzić, na którym ciśnienie jest wyższe. Kolejne pomiary można już wykonywać na tej ręce, na której uzyskany wynik był wyższy.

Jak mierzyć ciśnienie krwi?

Jakie wyniki ciśnienia tętniczego, mierzonego w warunkach domowych, powinny nas zaniepokoić?

W pomiarach domowych za nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego przyjmuje się średnią z kilku pomiarów przekraczającą lub równą 135 i/lub 85 mm Hg. Troszeczkę wyższe są wartości ciśnienia dla pomiarów gabinetowych. W przypadku pomiarów wykonywanych u lekarza nadciśnienie można rozpoznać, jeśli średnie wartości ciśnienia z co najmniej 2 pomiarów przeprowadzonych podczas co najmniej 2 różnych wizyt są wyższe lub równe 140 i/lub 90 mm Hg.

Ciśnieniomierz

Jakie są wartości docelowe ciśnienia tętniczego?

Podane wyżej wartości ciśnienia tętniczego dotyczą sytuacji, w której nie stwierdzono jeszcze u nas choroby. Są to wartości, powyżej których lekarz może ją dopiero zdiagnozować. Co jednak jeśli już chorujemy i przyjmujemy leki? Do jakich wartości ciśnienia powinniśmy dążyć? Przede wszystkim należy pamiętać aby wartość docelową ciśnienia tętniczego ustalać zawsze z lekarzem. Wytyczne PTNT z 2019r. mówią, że pierwszym celem terapeutycznym powinno być ciśnienie skurczowe poniżej 140 mm Hg niezależnie od ryzyka sercowo-naczyniowego i towarzyszących powikłań. Dopiero w przypadku dobrej tolerancji takiego ciśnienia drugim celem terapeutycznym powinno być utrzymanie ciśnienia tętniczego poniżej 130 mm Hg, ale nie niżej niż 120 mm Hg. Co z ciśnieniem rozkurczowym? Jego docelowe wartości powinny wynosić poniżej 80 mm Hg.

Czy dotyczy to wszystkich pacjentów – osoby starsze?

PTNT uznaje, że u starszych pacjentów powinno się trochę ostrożniej obniżać ciśnienie tętnicze. U osób powyżej 65 roku życia zaleca się, aby docelowe ciśnienie tętnicze wynosiło poniżej 140/80 mm Hg, jednak nie mniej niż 130/70 mm Hg. Z kolei u pacjentów powyżej 80 roku życia zaleca się jeszcze ostrożniejsze obniżanie ciśnienia skurczowego do wartości poniżej 150 mm Hg.

Jakie są konsekwencje nieleczonego nadciśnienia tętniczego?

Nieleczone nadciśnienie może prowadzić do bardzo groźnych chorób takich jak:

  • zawał serca
  • udar mózgu
  • niewydolność krążenia
  • uszkodzenie narządu wzroku
  • niewydolność nerek

Jakie czynniki sprzyjają zachorowaniu na nadciśnienie tętnicze?

Niestety pewne znaczenie mają tutaj predyspozycje genetyczne. Jeśli nasi rodzice chorowali na nadciśnienie tętnicze jest duża szansa, że i u nas również rozwinie się ta choroba. Nie oznacza to jednak, że jeśli tak jest to już nic nie da się z tym zrobić. Na rozwój nadciśnienia mają bowiem wpływ zarówno predyspozycje genetyczne jak i czynniki środowiskowe. Oznacza to, że jeśli członkowie naszej rodziny chorują na nadciśnienie tętnicze, tym większą wagę powinniśmy przyłożyć do wyeliminowania czynników środowiskowych, a są to: niewłaściwa dieta, palenie papierosów, otyłość i mała aktywność fizyczna. Jest więc o co walczyć. Jeśli szukasz wskazówek odnośnie rzucenia palenia, znajdziesz je tutaj.

Wzrost ciśnienia tętniczego a uprawianie sportu?

Ciśnienie tętnicze wzrasta zarówno podczas wysiłku statycznego jak i dynamicznego. Według wytycznych ESC/ESH na dzień dzisiejszy nie istnieje porozumienie w sprawie prawidłowego wzrostu ciśnienia tętniczego w czasie wysiłku fizycznego. Natomiast istnieją dowody, że jeżeli podczas wysiłku fizycznego nadmiernie rośnie ciśnienie tętnicze, to wysokie jest ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, niezależnie od tego jakie dana osoba ma wartości ciśnienia tętniczego w spoczynku. Nadal nie ma zaleceń aby badania obciążeniowe były wykorzystywane w normalnej diagnostyce nadciśnienia tętniczego, ponieważ wciąż nie ma ustalonych standardów takich pomiarów.

Zadanie do wykonywania: Codziennie do końca miesiąca postaraj się dwa razy dziennie (rano i wieczorem), a jeśli nie dasz rady to chociaż raz dziennie, ale o stałych porach mierzyć swoje ciśnienie tętnicze i wyniki zapisywać w dzienniczku samokontroli. Dla chętnych, którzy nie mają swojego dzienniczka, umieszczamy do pobrania przygotowany przez nas. Zapraszamy do pobierania i drukowania.

Bibliografia:

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o